Art & Design

Ontwerper Wim Crouwel overleden:
LXRY blikt terug

Wim Crouwel, een van de belangrijkste naoorlogse grafische ontwerpers uit Nederland, die met zijn functionele en sobere stijl een enorme invloed heeft gehad op ons dagelijks drukwerk, is donderdagmiddag 19 september overleden op 90-jarige leeftijd. LXRY blikt terug op magazine 31, waar Wim Crouwel geëerd werd in 50 jaar Nederlands Design.

Tekst: Vivian Secrève
Beeld: LXRY Magazine

Total Design

Crouwel werd geboren en getogen in Groningen, maar wist al snel dat hij zijn dromen en ambities waar kon maken in Amsterdam. Hij werkte voorheen als zelfstandig grafisch ontwerper, maar richtte in 1964 met andere ontwerpers Total Design op. Beter bekend als Nederlands eerste multidisciplinaire ontwerpbureau. Dit bedrijf voorzag onder andere bedrijven van complete unieke huisstijlen.

Als Total Design-lid was hij tevens 30 jaar verantwoordelijk voor de catalogi en posters van het Stedelijk Museum. Hij maakte zo’n 350 catalogie en zag dit echt als het maken van een soort tijdschriften. Hierbij ordende hij dezelfde typografie en stramien.

“Hij noemde zichzelf een rechtlegger”

Bij Wim Crouwel bestond scheef niet in het leven, zag hij op een tafel een stuk papier of wat dan ook scheef liggen, dan móést hij het rechtleggen. Hetzelfde gold voor zijn broodbeleg, wat altijd pietje precies in keurig geometrische vormen belegd werd.

Telefoonboek & Postzegels

Het boek dat veel betekende voor Nederland, maar nu tussen het oud-papier belandt. Ontworpen door Wim Crouwel en even sober en zakelijk als de door hem ontworpen PTT-postzegels uit die tijd, maar oh zo goed in zijn functie. Er stond niets meer dan de waarde van de postzegels en de afkomst: Nederland.

 

Uitreiking Willem Grollenbergprijs door E.G. Stijkel (voorziter Kamer van Koophandel) aan prof. Wim Crouwel (links) *23 november 1976

Unieke lettertypes

Bekend en berucht is zijn New Alphabet uit het jaar 1967. De letters uit dit bijzondere alfabet bestonden uit horizontale en verticale lijnen. Collega-ontwerper Piet Schreuders noemde Crouwels New Alphabet het enige alfabet dat ondertiteling nodig heeft. Makkelijk leesbaar was Crouwels alfabet zeker niet, maar het werd wel in 1988 gebruikt voor de hoes van het verzamelalbum Substance van de groep Joy Division.

Museum Boijmans van Beuningen

In Rotterdam was Crouwel van 1985 tot 1994 directeur van het Museum Boijmans van Beuningen. Als hobby restaureerde hij het liefst oude auto’s. Voor zijn afscheidstentoonstelling in Boijmans, met voorwerpen uit zijn geboortejaar 1928, wist hij een Bugatti te strikken, volgens hem de mooiste die er op de hele wereld was te vinden.

Zijn eigen Woonark

Hoe precies Crouwel was in zijn werk, zo precies was hij ook in zijn dagelijkse leven, waar zijn kledingstijl kenmerkend was voor het vlinderdasje. In de jaren 60 woonde hij met zijn gezin in een door hemzelf ontworpen, superstrakke en toen der tijd moderne woonark.

Tentoonstelling Mr. Gridnik

Zijn overlijden komt in een tijd, waar er veel meer belangstelling voor zijn persoonlijkheid en werk is. Zo werd hij afgelopen zomer met de Amerikaanse Type Directors Club Medal, onderscheiden voor zijn letterontwerpen. Dit is de hoogste prijs die je kunt winnen op typografisch gebied. Tevens zal er op 28 september een tentoonstelling gewijd aan Wim Crouwel plaatsvinden in het Stedelijk Museum te Amsterdam. De naam van deze tentoonstelling: Mr. Gridnik, vernoemd naar zijn geometrisch monospace-lettertype.

LXRY Magazine

Wim Crouwel maakte in 2017 deel uit van een terugblik op 50 jaar Nederlands design in LXRY Magazine 31.  Het complete artikel is te lezen in dit speciale nummer en is nog steeds te bestellen via onze webshop. Wil je niets meer missen? Kies dan voor een 1- of 2-jarig abonnement op LXRY en ontvang het magazine 4 keer per jaar op de deurmat. Het laatste LXRY Magazine is ook los te bestellen via de onderstaande knop.

LXRY Magazine 38